Genomineerde bni-prijs 2013: Marijke Kuiper

26-09-2013

“De nominatie voor de BNI-prijs voelt als een glanzend zwemdiploma. Als wetenschappelijk onderzoeker gespecialiseerd in economische simulatiemodellen was interieurarchitectuur aan de kunstacademie voor mij een sprong in het diepe. Kunstacademie omdat ik mezelf als ontwerper wilde ontwikkelen. Interieurarchitectuur vanwege mijn fascinatie voor het effect van gebouwen op mensen. En dat is groter op gebruikers van een gebouw dan op voorbijgangers. Intuïtieve schetsmaquettes afwisselen met kritische reflectie en denken met mijn handen typeert mijn ontwerpproces. Enorm stimulerend nu blijkt dat ik ook in dit vakgebied kan ‘zwemmen’!”

Naast haar baan als onderzoeker heeft Marijke Kuiper de afgelopen vier jaar gestudeerd aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht. Haar afstudeerproject, de transformatie van een leegstaand postkantoor tot kantoor voor clanwerken op totemplekken, combineert haar ervaring als onderzoeker met haar ontwerpvaardigheden. Het resultaat smaakt naar meer.
“Jaren op kantoor leverde een schat aan observaties over het onderwerp van mijn afstudeeronderzoek: interactie tussen kantoor en gebruiker. Het resultaat? Clanwerken op totemplekken als alternatief voor Het Nieuwe Werken. Geen iconische hoofdkantoren vol flexibele werkplekken voor thuiswerkers, maar een landelijk netwerk van lokale kleine kantoorgebouwen waar mensen van verschillende bedrijven op fietsafstand een vaste werkplek hebben.

Gewoontedieren
Een tas op de stoel naast je, dezelfde plek in een klaslokaal: mensen zijn territoriale gewoontedieren. Vanuit dit evolutionair bepaalde gedrag heb ik totemplekken ontwikkeld. Vaste werkplekken die laten zien wie je bent en waar je bij hoort in een steeds veranderend werklandschap. Werknemers geven vorm aan hun werkplek en daarmee aan die van hun buren. Via allianties met anderen kan meer ruimte worden geclaimd. De totemplekken vormen de basis in een clankantoor. De hoofdentree is vaak het visitekaartje van een kantoorgebouw, terwijl ingangen via fietsenkelders en parkeergarages hoogstens een likje verf krijgen. Fascinerend, als je bedenkt dat juist hierdoor de gebruikers van het gebouw, de werknemers, elke dag binnenkomen. In het clankantoor is juist de fietsenkelder hoofdentree. Een luie trap maakt de overgang van buiten/privé naar binnen/werk. Als het gebouw zich boven je sluit, geeft een patiotuin weer ruimte. Patiotuin en kolommen van licht leiden je naar de centrale trap, langs een groene wand omhoog de werkdag in.

Receptioniste en barista
Vaak vervelen receptionistes zich in een lege lobby terwijl andere werknemers elkaar zien bij automaten
vol slappe koffie. Het clankantoor heeft op de begane grond het entree-café. Hier is de receptioniste tegelijkertijd barista, die zowel bezoekers als werknemers van harte welkom heet met kwaliteitskoffie. Werknemers willen frisse lucht terwijl in kantoortorens vaak geen ramen open kunnen. In het clankantoor zijn bij alle werkplekken schuifpuien. Binnengevels geven toegang tot de (dak)tuin. Aan de straatzijde biedt een bij de omgeving aansluitende transparante bakstenen gevel privacy en bescherming.

Onderzoek en ontwerp
Met de nominatie voor de BNI-prijs als glanzende studieafsluiting is het tijd voor het echte werk waarin ik mijn fascinatie voor interactie tussen gebouw en gebruiker wil uitleven. Onderzoeken hoe bestaande gebouwen functioneren om tot ontwerpen te komen die aansluiten bij hoe mensen zich van nature gedragen.”